Yapay Zeka İle Ege Denizi’nde Magma Hareketi Tespit Edildi

Almanya’daki Helmholtz Jeobilim Merkezi (GFZ) ve GEOMAR Okyanus Araştırmaları Merkezi tarafından yürütülen bir çalışma, yapay zeka destekli veri analizi ve deniz tabanı sensörleri kullanılarak Ege Denizi’ndeki büyük bir magma hareketini detaylı olarak ortaya çıkardı.
300 milyon metreküp magma yükseldi
Araştırmaya göre, yaklaşık 300 milyon metreküp magma, yer kabuğunun derinliklerinden yükselerek deniz tabanının 4 kilometre altına kadar ulaştı. Bu süreçte magma çevresindeki kayaları kırarak binlerce depremi tetikledi, en şiddetli depremler 5 büyüklüğünü aştı.
Santorini ve Kolumbo bağlantısı
Santorini, tarih boyunca birçok volkanik patlama yaşamış bir bölge olarak biliniyor. Yakınındaki Kolumbo sualtı yanardağı da aktif bir volkan konumunda. Çalışma, magma hareketinin Santorini’de küçük bir yükselmeye yol açtığını ve ardından yeniden çöküşe işaret ettiğini, bu durumun iki yanardağ arasında daha önce bilinmeyen bir hidrolik bağlantı olduğunu gösterdi.
Yapay zeka ve deniz tabanı sensörleri
GFZ ekibi, devasa sismik veri setlerini işleyen özel bir yapay zekâ yöntemi geliştirdi. GEOMAR ise Kolumbo krateri çevresine yerleştirdiği deniz tabanı sensörleriyle hem sismik sinyalleri hem de deniz tabanındaki 30 santimetreyi bulan çökmeyi kaydetti. Bu sayede magma akışının zamanı, yönü ve hızı yüksek doğrulukla takip edildi.
Geleceğe yönelik uyarılar
Araştırmacılar, bu tür ayrıntılı verilerin bölgedeki volkanların gelecekteki aktivitelerinin daha iyi izlenmesini sağlayacağını belirtiyor. GEOMAR’dan Prof. Heidrun Kopp, “Bu bulgular düzenli olarak Yunan makamlarıyla paylaşıldı. Amacımız, olası yeni depremlerde en hızlı ve doğru değerlendirmeyi sağlamak” dedi. Atina Üniversitesi’nden Prof. Paraskevi Nomikou ise, “Böylesine aktif bir jeolojik bölgede süreçleri anlamak, halkın güvenliği için hayati önem taşıyor” ifadelerini kullandı. Santorini ve Kolumbo çevresindeki bilimsel gözlemler sürerken, uzmanlar bu tür çalışmaların gelecekte olası volkanik tehlikelerin erken tespitinde kritik rol oynayacağını vurguluyor.