Suriye: Küllerinden Doğan Ülke

Arap Baharı’nın ilk sloganları Şam sokaklarında yankılandığında takvim yaprakları 2011’i gösteriyordu. “Ekmek, özgürlük, onur” talebiyle başlayan gösteriler kısa sürede bölgenin en yıkıcı savaşına dönüştü. Şehirler cephe hatlarına bölündü, mahalleler haritadan silindi.
Yüz binlerce insan hayatını kaybetti, milyonlar evlerini terk etti. Bir zamanlar kültür ve üretim merkezleriyle anılan Halep, Humus ve Dera uzun yıllar boyunca sessiz, karanlık ve yıkılmış kaldı.
On iki yıldan fazla süren savaşın ardından, 2024 sonunda Esed rejiminin devrilmesiyle yeni bir dönem başladı. Suriye bugün hala bir geçiş süreci yaşıyor ancak yıkımın yerini sessiz bir yeniden doğuş almış durumda.
Karanlıktan şantiyeye: Yeniden başlayan hayatın gürültüsü
Yıllar boyunca geceleri sessizdi Suriye. Karanlık, sadece elektriğin eksikliğinden değil, geleceğe duyulan umudun yokluğundandı. Şimdi o sessizlik yerini beton mikserlerinin uğultusuna, vinçlerin dönme sesine, yeniden kurulan hayatın telaşına bırakmış durumda.
Savaş öncesinde 9,5 GW olan ülkenin enerji kapasitesi, savaşta üçte bire düşmüştü. Bugün bu rakam yeniden 6 GW sınırına yaklaşıyor. Türkiye’den gelen elektrik akışı, Körfez yatırımlarıyla birleşince şehirler yeniden aydınlanmaya başladı. Halep ve Hama çevresinde kurulan iki doğalgaz santrali üretime geçti. Lazkiye’de ilk güneş santrali devreye alındı. Karanlığın yerini ışık, sessizliğin yerini inşaat gürültüsü aldı.
Yollar, su şebekeleri, okullar, hastaneler yeniden ayağa kalkıyor. Bir zamanlar çatışmanın sembolü olan Halep’te şimdi çocuk sesleri yeniden duyuluyor. Savaşın kalbinde artık yaşamın ritmi var.
Dünya Bankası verilerine göre, Suriye’nin yeniden inşa maliyeti 216 milyar doları buluyor. Geçici dönemin Devlet Başkanı Ahmet el-Şara ve hükümeti, bu devasa yükü paylaşmak için uluslararası sermayeyi masaya davet ediyor. Yeni yatırım yasaları, yabancı sermayeye vergi muafiyetleri ve ortak girişim teşvikleri getiriyor. Yaklaşık 20 milyar dolar tutarında proje planı yürürlükte.
Sandık ve sukunet: Oy verme heyecanı yaşandı
13 yıl süren iç savaşın ardından Suriye halkı ilk kez özgür bir seçim atmosferi yaşadı. Geçtiğimiz günlerde yapılan Halk Meclisi seçimleri, ülkede on 13 yılın ardından sandıkların yeniden kurulduğu ilk oylama oldu.
Seçimler, savaşın ağır mirasına rağmen şaşırtıcı bir sükunet içinde geçti. Uluslararası gözlemciler, seçim sürecinin büyük oranda şeffaf yürütüldüğünü ve katılım oranının yüksek olduğunu raporladı.