IEA’nın acil durum stoklarından 400 milyon varil petrol salma kararına rağmen, piyasalardaki kırılganlık devam ediyor. Sevkiyatların yavaş ilerlemesi ve bölgesel bağımlılıklar endişe yaratıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkeler, 11 Mart’ta acil durum stoklarından 400 milyon varil petrolü piyasaya sürme kararı aldı. Bu adım, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki petrol geçişlerini fiilen engellemesiyle oluşan arz şokuna yanıt olarak atıldı.
IEA Başkanı Fatih Birol, 16 Mart’ta yaptığı açıklamada rezervlerden çıkan petrolün Asya piyasalarına ulaşmaya başladığını belirtti. Asya-Pasifik ülkeleri 100 milyon varil, Avrupa ülkeleri benzer miktarda ve Amerika kıtasından 170 milyon varili aşan arzın devreye girmesi bekleniyor. Üretimde de 20 milyon varilin üzerinde ek artış öngörülüyor.
Açıklanan rezerv miktarlarının tamamının aynı anda piyasaya girmemesi ve lojistik süreçler nedeniyle beklenen rahatlama henüz sağlanamadı. Sevkiyatların zamana yayılması, etkinin gecikmesine neden oluyor.
Kpler Kıdemli Ham Petrol Analisti Johannes Rauball, küresel petrol piyasalarındaki kırılganlığın devam ettiğini vurguladı. Stratejik petrol rezervlerinden salımların yavaş ilerlediğini belirtti.
Rauball, ABD, Kanada ve Japonya gibi başlıca oyuncuların henüz rezervlerinden önemli miktarda petrol serbest bırakmadığını kaydetti. Japonya’nın ticari depolarından bir miktar petrol serbest bıraktığını ancak rezervlerden yapılan salımların nisanda gerçekleşeceğini ekledi. Aksamaların mayısa kadar sürmesi durumunda Japonya’dan ek serbest bırakımlar görülebileceğini söyledi.
İlk ham petrol sevkiyatlarının 20 Mart’ta başladığını belirten Rauball, ABD Enerji Bakanlığı’nın Teksas ve Louisiana’daki rezervlerden 45,2 milyon varil ham petrol için 8 şirkete sözleşme verdiğini açıkladı. Teslimatların Nisan ve Mayıs ayları arasında yapılacağını ve erken sevkiyat seçeneği sunulduğunu ekledi.
Pekin’in henüz büyük ham petrol stok serbest bırakımları konusunda karar vermediğine değinen Rauball, Çinli rafinerilerin kısa vadeli arz açığına rağmen resmi bir karar alınmadığını belirtti.
Rauball, arz kesintilerine en açık ülkelerin Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan ham petrole bağımlı olanlar olduğunu hatırlattı. Filipinler, Vietnam ve Japonya’nın ithalatlarının yaklaşık yüzde 80’inin bu rotaya bağlı olduğunu vurguladı.
Japonya’nın stoklarının tampon sağladığını ancak Filipinler ve Vietnam’ın stoklarının sınırlı olduğunu belirten Rauball, Singapur, Güney Kore ve Tayvan’ın da benzer kırılganlıklara sahip olduğunu söyledi.
Hindistan’ın Rusya’dan ham petrol ithalatını artırdığını belirten Rauball, ülke için yüksek ithalat bağımlılığı ve yükselen küresel fiyatların ek zorluk oluşturduğunu ifade etti. En hazırlıklı ülkelerin ise net ihracatçı olan Kanada, ABD ve Brezilya olduğunu kaydetti. ABD’de güçlü ham petrol bulunabilirliğinin Venezuela’dan yönlendirilen akışlar, rekor üretim ve stratejik rezerv salımları ile desteklendiğini belirtti. Benzer şekilde Brezilya’nın da güçlü iç üretim ve düşük ithalat bağımlılığı ile avantajlı konumda olduğunu ekledi.
Yorum Yap