İran’daki savaş, küresel ilaç tedarik zincirini etkileyerek İngiltere ve Hindistan’da ilaç fiyatlarını tırmandırdı. Fiyat artışları %96’ya ulaştı.
İran’daki savaşın tetiklediği küresel tedarik zinciri krizi, İngiltere ve Hindistan’da ilaç fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı. Hava sahalarının kapanması ve jet yakıtı maliyetlerindeki artış, lojistik giderlerini yükseltti. Bu durum, parasetamol gibi temel ilaçların fiyatlarında yüzde 96’ya varan artışlara neden oldu.
Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla başlayan enerji krizi, küresel ilaç tedarik zincirini olumsuz etkiledi. İlaçların ana ham maddesi olan petrokimya ürünlerinin taşınmasındaki aksaklıklar, üretimi yavaşlattı. Dünya genelindeki ilaçların ve aşıların büyük kısmı hava yoluyla taşındığı için, savaş nedeniyle kapanan hava sahaları ve jet yakıtı krizi lojistik maliyetlerini ciddi biçimde artırdı.
İngiltere ve Hindistan’daki eczaneler, ilaç fiyatlarındaki tırmanışla karşı karşıya kaldı. Hindistan’daki eczacılar, hammadde erişim sıkıntısı nedeniyle parasetamol fiyatlarında yüzde 96’ya varan artışlar rapor etti. İngiltere’de de toptan satış fiyatlarında benzer bir yükseliş gözlendi.
Uzmanlar, düşük kâr marjıyla satılan jenerik ilaçların bu maliyet artışlarından daha ağır etkilendiğini vurguluyor. Bu durum, tüketicinin cebine yansıyan yükün önümüzdeki dönemde daha da büyüyeceği endişesini doğuruyor.
İlaç tedarikindeki bu kırılmanın faturası, coğrafyalara göre büyük farklılıklar gösteriyor. Avrupa gibi “Global Kuzey” ülkeleri, stratejik stoklama ve dayanışma mekanizmalarıyla krizi bir süre daha yönetebilir. Ancak yedek ilaç stoku bulunmayan “Global Güney” ülkeleri ise büyük bir riskle yüzleşiyor.
Sudan, Yemen ve Filistin gibi insani krizlerin yaşandığı bölgeler ile Sahra Altı Afrika ülkeleri, ciddi bir insani felaket riskiyle karşı karşıya. Bu ülkeler, hem tedarik zincirinin kopması hem de fiyat artışlarını karşılayacak finansal güce sahip değil.
Körfez ülkeleri, şimdilik tedarikin güvenli olduğunu belirtiyor. Ancak hava taşımacılığındaki aksamalar ve kritik ilaçların soğuk zincir gereksinimleri, bu ülkeleri de kırılgan bir konuma sürüklüyor.
Yorum Yap