Cambridge Sözlüğü’nün Yılın Kelimesi: Parasosyal

Cambridge Sözlüğü, günümüzün ruhunu yansıtan kelime olarak “Parasosyal” terimini belirledi. Sözlük, bu terimi “bir kişinin tanımadığı ünlü biri ile arasında hissettiği bağlantıyı içeren veya bununla ilgili olan” şeklinde tanımlıyor.
Bu terim ilk olarak 1956 yılında Chicago Üniversitesi sosyologlarının, televizyon izleyicilerinin ekrandaki karakterlerle kurduğu ve aile/arkadaş bağlarını taklit eden, ancak tek yönlü olan ilişkileri gözlemlemesiyle ortaya çıkmıştı.
Cambridge Sözlüğü editörü Colin McIntosh, sosyal medya ve yapay zekanın akademik bir terimi ana akıma taşıdığını belirterek, “‘Parasosyal’, 2025 ruhunu yakalıyor. Milyonlarca insan parasosyal ilişkilere dahil; çok daha fazlası ise sadece bu yükselişi merak ediyor,” dedi. Sözlük verilerine göre, kullanıcıların “parasosyal” kelimesinin anlamına yönelik aramaları yoğunluk kazandı.
Z kuşağının yeni dostları: Yapay zeka sohbet robotları
Cambridge Üniversitesi Deneysel Sosyal Psikoloji Profesörü Simone Schnall, parasosyal ilişkilerin “hayranlık kültürünü, ün kavramını ve yapay zeka ile sıradan insanların çevrimiçi etkileşim biçimini yeniden tanımladığını” ifade etti.
Schnall, insanların ana akım ve geleneksel medyaya olan güvenleri azaldıkça influencerlara yöneldiğini ve bunun sosyal medya yıldızlarıyla kurulan “sağlıksız ve yoğun ilişkilere” yol açabileceğini belirtti.
Özellikle gençlerin, ChatGPT gibi yapay zeka araçlarını bir “arkadaş” gibi görme, olumlu onay alma veya bir terapi ve sırdaş vekili olarak kullanma eğilimi, parasosyal trendin yeni bir boyutunu oluşturuyor.
Sözlük, bu yıl ayrıca yapay zeka ile ilgili yeni kelimeleri de sözlüğe ekledi. Bunlar arasında, sosyal medyayı dolduran, toplu üretilmiş, anlamsız yapay zeka görsellerini ve videolarını tanımlayan “slop” ve bir görüntüyü hızla yayılan bir meme’e dönüştürme eylemi olan “memeify” terimleri de bulunuyor.