Selçuk Bayraktar, SAHA 2026’da teknokapitalist tahakküme karşı uyarıda bulunarak, Türkiye’nin milli yapay zeka ve teknolojik bağımsızlık yol haritasını açıkladı.
Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar, SAHA 2026 fuarında yaptığı konuşmada, küresel teknoloji tekellerinin insanlık üzerindeki “teknokapitalist tahakkümüne” dikkat çekti. Bayraktar, Türkiye’nin milli yapay zeka ve teknolojik bağımsızlık vizyonunu detaylandıran önemli bir yol haritası sundu. Konuşmasında, teknolojinin ahlaki yol ayrımında insan kalmanın önemini vurguladı.
Bayraktar, konuşmasının başında kadim Türk tarihinden Tepegöz destanını anlattı. Bu hikayenin günümüzdeki teknolojik yansımalarını analiz ettiğini belirtti. SAHA 2026’nın sadece teknoloji sergileme alanı olmadığını ifade eden Bayraktar, “21. yüzyılın en keskin teknolojik ve ahlaki yol ayrımında, insan kalmanın ve insanlık onuruyla hür bir şekilde var olmanın yol haritasını konuşmak üzere bir araya geldik” dedi.
Selçuk Bayraktar, yaklaşık otuz yıl önce internetin sınırları kaldıracağı ve sivil teknolojilerin küresel barışı getireceği yönündeki teknoloji ütopyasının gerçekleşmediğini belirtti. Günümüzde bağımsızlığı tehdit eden en büyük unsurun “Tedarik zincirlerimize, veri merkezlerimize ve doğrudan cebimizdeki cihazlara sızan Teknokapitalist Küresel Tahakküm” olduğunu ifade etti. Bu tahakkümün, milyarlarca insanı bağımlı kılan bir sistemle gönüllü bir esaret olarak hayatımıza girdiğini aktardı.
Sosyal medya ve video platformlarının algoritmalarının doğru veya faydalı içerikleri göstermek üzere tasarlanmadığını vurguladı. Bayraktar, arka planda çalışan yapay zekanın nörolojik zaafları analiz ederek dopamin salgısını tetiklediğini kaydetti. Bu durumun insanları ekranda daha fazla tutacak öfke, hedonizm ve korku temelli içerikleri optimize ettiğini belirtti.
İnsan ile makine arasındaki çizginin giderek bulanıklaştığına dikkat çeken Bayraktar, insanların hızla makineleştiği karanlık bir çağa doğru ilerlendiğini söyledi. “Ruhsuz bir rasyonalizmin, kendinden başka kimseye hayat ve hürriyet hakkı tanımayan materyalizmin tahakkümü altındayız” diyen Bayraktar, makinelerin ve makine insanların istilasıyla karşı karşıya kalındığını ifade etti. İnsanların makineleşmediği, teknolojinin insana hizmet ettiği adil bir dünya inşa etme gayesini dile getirdi.
Bayraktar, küresel teknoloji kuşatmasının sadece cihazlara değil, doğrudan insan iradesine ve ruhuna yapıldığını vurguladı. Sivil teknoloji ürünlerinin günümüzde tehlikeli boyutlara ulaştığına dikkat çekti. Akıllı telefonların, saatlerin ve iletişim ağlarının insanlığı adeta bir örümcek ağına hapsettiğini belirtti. Yakın zamanda bazı devletlerin terör eylemlerinde, tedarik zincirine sızdırılan bombalarla telefonların ve akıllı saatlerin bile silaha dönüştüğünü hatırlattı.
Dev teknoloji tekellerinin dünyayı Tekno-Feodalist beylikler gibi yönetmek istediğini ve yakın zamanda manifesto mahiyetinde karanlık bir metin yayınladıklarını anlattı. Bayraktar, bu metinde “savaşı, barışı ve insan hayatını sadece birer optimizasyon problemi ve birer algoritmik çıktı olarak gören, vicdanı, ahlakı ve insan ruhunu denklemden çıkaran karanlık bir zihniyetle” karşılaşıldığını ifade etti. Bu kibirli ve karanlık manifestoların karşısına adaleti, merhameti, ahlakı ve insan onurunu merkeze alan bir yol haritası koyma gerekliliğini vurguladı.
Yapay zeka teknolojisinin büyük veri oburluğu ve devasa işlem gücü gerektirdiğini anlatan Bayraktar, küresel devlerin yüz binlerce işlemci ile insanlığın tüm verisini harmanlayıp orantısız bir güç elde ettiğini belirtti. Türkiye gibi ülkelerin bu tekellerle nasıl rekabet edeceği sorusuna Dede Korkut destanındaki Basat karakteri üzerinden yanıt verdi. Basat’ın Tepegöz’ü kaba kuvvetle değil, aklını ve stratejisini kullanarak yendiğini hatırlattı.
Bayraktar, “Eğer onların belirlediği kulvarda, onların kurallarıyla koşarsak ancak vasat seviyede bir takipçi olarak kalacağız” dedi. İHA ve SİHA serüveninde olduğu gibi, bugüne değil geleceğe odaklanıp paradigma dönüşümü oluşturarak yepyeni bir kırılım yakalanması gerektiğini belirtti. İnsanlığın yüzyıllar boyu evreni gözlemlerken, devasa makinelerin yaptığı gibi sonsuz deneme yanılma yapmadığını vurguladı. Enerji kapasitesi 20 watt’ı dahi geçmeyen insan beyninin kainatın en derin şifrelerini kırdığını ifade etti. Yapay zeka ilerleme modelinin sadece donanım tekellerinin güdümündeki istatistiksel yığınlara dayanmaması gerektiğini savundu. Bunun yerine, insanlığın bilimsel birikimi üzerine inşa edilmiş, fiziksel alemi de içeren melez bir yaklaşım olması gerektiğini aktardı.
Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığı için atılması gereken somut adımları detaylandıran Bayraktar, hiçbir stratejik unsurun atlanmaması gerektiğinin altını çizdi. Kendi açık kaynaklı, şeffaf ve denetlenebilir yazılım, donanım ve teknoloji ekosisteminin kurulmasının şart olduğunu belirtti. Dışarıdan alınan sistemlerin tümünde, özellikle altyapı yazılımları ve donanımları söz konusu olduğunda açık kaynaklı yazılım modelinin şart koşulması gerektiğini vurguladı. Açık kaynağın, verilerin mahremiyeti, güvenliği ve dijital egemenlik için vazgeçilmez bir unsur olduğunu ifade etti. Yaklaşan kuantum çağı tehditlerine karşı, iletişim ağlarının Kuantum-Dirençli şifreleme algoritmalarıyla donatılarak otonom ve milli mimariler inşa edilmesi gerektiğini söyledi.
Verilerin tekelleşmesine ve tek elde toplanmasına asla izin verilmemesi gerektiğini vurgulayan Bayraktar, “Tek amacı kar maksimizasyonu olan dev teknoloji tekellerinin veri merkezlerinde tüm hayatımızın toplanmasının ne anlama geldiğini açıklamaya dahi gerek olmadığını düşünüyorum” dedi. Bu nedenle, verilerin küresel dev tekellerin sunucularına teslim edilmesi yerine Federe Öğrenme mimarilerinin hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti. Verilerin hastanelerimizde, kendi kurumlarımızda ve kendi sınırlarımız içinde kalırken, algoritmaların bu dağıtık ağlarda mahremiyeti bozmadan öğreneceğini ve sömürü düzeninden kurtaracağını ifade etti.
Bayraktar, kısıtlı kaynakların statükoyu koruyan hantal sistemlere değil, geleceğin teknolojilerine yatırılması gerektiğini belirtti. Devasa merkezcil bir bulut yapısına ihtiyaç duymadan doğrudan cihaz üzerinde çalışan Uç Bilişim (Edge AI) modellerinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, geliştirilen bu yüksek teknolojinin dost, kardeş ve mazlum halklarla paylaşılarak “Teknolojik Dayanışma İttifakı” kurulmasının zorunlu olduğunu dile getirdi.
Milli Teknoloji Hamlesi vizyonunun sadece kağıt üzerinde bir ittifak değil, derin bir zihniyet devrimi olduğunu anlatan Bayraktar, bu devrimin en önemli unsurunun TEKNOFEST kuşağı olduğunu söyledi. Sekiz yıl önce Anadolu’nun her köşesine ekilen tohumların bugün boyu arşa uzanan dev çınarlara dönüştüğünü belirtti. Bayraktar, TEKNOFEST kuşağının sadece teknoloji geliştiren bir nesil olmadığını, aynı zamanda “kendi göbeğini kendi kesen, zihinsel prangaları parçalamış, asil bir hürriyet kuşağı” olduğunu vurguladı. Bu kuşağın yaptığı her işle, attığı her adımla o küresel örümcek ağının tellerini birer birer kopardığını ifade etti.
Fuar alanında sergilenen yeni nesil yapay zeka sistemlerinin, otonom sürülerin ve dünya harp doktrinini yeniden yazan çalışmaların bu kuşağın imzasını taşıdığını belirtti. Bayraktar, konuşmasını insan onurunun ve varoluşunun önemini vurgulayarak tamamladı. “İnsan, yaratılmışların en şereflisi, Eşref-i Mahlukat’tır, varoluşu alemin özüdür” diyen Bayraktar, istikbalin anahtarının “alemin mimarının kalbimize nakşettiği irademizde ve bir olmanın muazzam sırrında” olduğunu belirtti.
Yorum Yap