İran ve ABD arasında sağlanan geçici ateşkes sonrası petrol, doğalgaz ve kömür fiyatları düşüşe geçti. Ancak bölgedeki gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik piyasaları etkilemeye devam ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın 8 Nisan’da duyurduğu ateşkes sonrası petrol, doğal gaz ve kömür fiyatlarında düşüş yaşandı. Ancak İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları ve İran’ın ateşkes ihlali iddiaları nedeniyle piyasalardaki belirsizlik devam ediyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerinin henüz normale dönmemesi de enerji fiyatlarını etkiliyor.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a başlattığı saldırıların ardından başlayan gerilim, Trump’ın 8 Nisan’da saat 01.30’da ateşkesi kabul ettiğini açıklamasıyla farklı bir boyut kazandı. Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla iki haftalık ateşkesi kabul ettiklerini ve İran’dan gelen 10 maddelik teklifin müzakere için uygun bir zemin oluşturduğunu belirtti.
Trump’ın ateşkes duyurusu, uluslararası vadeli piyasalarda Brent petrolün varil fiyatının 8 Nisan’da Türkiye saatiyle 03.00’te 100 doların altına inmesine neden oldu. Saldırılardan önceki son işlem günü olan 27 Şubat’ta Brent petrol 72,48 dolar, Batı Teksas (WTI) ise 67,02 dolardan kapanmıştı. 10 Nisan’da Brent petrol 95,2 dolar, WTI ise 96,57 dolardan işlem gördü. Ancak bu fiyatlar, saldırı öncesi seviyelere göre hala yüzde 31,3’lük bir artışı temsil ediyor.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların küresel enerji tedarikini etkilemesi nedeniyle bu yıl için ortalama petrol fiyatı tahminini 78,84 dolardan 96 dolara yükseltti.
Petrol sahaları ve LNG terminallerindeki hasar ile boğazdaki kesintiler, küresel enerji tedarikinde aksamalara yol açtı. Katar’ın Ras Laffan tesislerindeki üretimi durdurması, küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini etkileme riski taşıdı. Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’de işlem gören Mayıs vadeli kontratlar, 27 Şubat’ta megavatsaat başına 31,51 avrodan kapanırken, saldırılar sonrası 2 Mart’ta yüzde 37,2 artışla 43,23 avrodan işlem gördü. Ateşkes sonrası 8 Nisan’da fiyatlar yüzde 17,5 gerileyerek 43,9 avroya indi. 10 Nisan’da ise 43,63 avrodan işlem gördü. Bu rakamlar, saldırı öncesi döneme göre yüzde 38,4’lük bir artışa işaret ediyor.
Kömür piyasasında da benzer bir yükseliş yaşandı. Asya piyasaları için referans kabul edilen Newcastle kömür Mayıs vadeli kontratı, saldırılardan önce 27 Şubat’ta ton başına 118,5 dolarken, 2 Mart’ta 128,7 dolara yükseldi. 20 Mart’ta 146,5 dolara kadar çıkan fiyatlar, 10 Nisan’da ateşkes sonrası ton başına 134,9 dolara geriledi. Bu, saldırı öncesi seviyelere göre yüzde 13,8’lik bir artış anlamına geliyor.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının ABD ile varılan ateşkesin ağır bir ihlali olduğunu vurgulayarak, ABD’nin savaş ile ateşkes arasında bir seçim yapması gerektiğini belirtti. Hatibzade, İran’ın saldırganlığı durdurması halinde Tahran’ın da güvenli geçişe imkan tanıyacağını ifade etti.
Yorum Yap