Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Orta Doğu’daki çatışmaların uzaması halinde küresel ekonomiyi bekleyen ciddi enflasyon ve durgunluk risklerine dikkat çekti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Orta Doğu’daki ABD-İsrail-İran çatışmasının uzaması halinde küresel ekonominin ciddi bir enflasyon riskiyle karşı karşıya kalacağını belirtti. Bakan Şimşek, savaşın dünyanın kritik enerji ve ticaret koridorlarındaki etkileri nedeniyle finansal koşullarda sıkılaşma ve büyümede yavaşlama beklediklerini ifade etti. Uzun süreli bir çatışmanın resesyon veya stagflasyon riskini de beraberinde getirebileceğini vurguladı.
Bakan Şimşek, çatışmaların devam ettiği bölgenin küresel petrol tedarikinin yaklaşık beşte birini karşıladığını vurguladı. Bölgedeki tedarik zinciri kırılmaları ve petrol fiyatlarındaki kalıcı yükselişin küresel enflasyonu olumsuz etkileyebileceğini kaydetti. Güncel verilere göre Brent petrol fiyatları savaş öncesine göre yüzde 40’tan fazla arttı. Avrupa’da doğal gaz fiyatları yüzde 56’nın, jet yakıtı fiyatları ise neredeyse yüzde 100’ün üzerinde yükseliş gösterdi. Hürmüz Körfezi’nin küresel enerji ve ticaret akışındaki kritik rolüne dikkat çekti.
Mehmet Şimşek, Kızıldeniz ve Hürmüz Körfezi’nde eş zamanlı yaşanan aksaklıkların Asya’dan Avrupa’ya ve Avrupa’dan Asya’ya uzanan sevkiyat sürelerini uzattığını belirtti. Bu durumun küresel ticaret ve büyümeyi olumsuz etkileyeceğini, küresel piyasalarda risk iştahının azaldığını dile getirdi. Finansal koşulların sıkılaşması, sermaye akışının gelişmekte olan ülkelerden daha az riskli görülen bölgelere yönelmesine neden oldu.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, çatışmaların başlamasının ardından Finansal İstikrar Kurulunu acilen topladı. Kurul, senaryo analizleri yaparak Türkiye ekonomisine yönelik tedbirleri netleştirdi. Alınan proaktif önlemler sayesinde savaşın Türkiye piyasalarına yansıması sınırlı kaldı. Bakan Şimşek, Endonezya, Güney Kore ve Güney Afrika gibi ülkelerin borsalarında yüzde 10’un üzerinde düşüş yaşanırken, Türkiye’de bu oranın yüzde 5,5’te kaldığını açıkladı.
Bakan Şimşek, belirsizlik ortamında Türkiye’nin ikincil piyasa tahvil faizlerinin ve risk primlerinin yükseldiğini belirtti. Türkiye’nin bölgedeki konumu nedeniyle gelişmelerden bağımsız kalmasının mümkün olmadığını vurguladı. Petrol, doğal gaz ve petrokimya ürün fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki olumsuz etkisini sınırlamak amacıyla eşel mobil sistemini uygulamaya aldıklarını ifade etti. Bölgeye yönelik ihracatın yaklaşık 30 milyar dolar, ithalatın ise 19 milyar dolar seviyesinde olduğunu ekledi. Bölgeden gelen turist sayısının 10 milyon, turizm gelirinin ise 10 milyar dolar civarında olduğunu kaydetti.
Merkez Bankası, döviz ve Türk Lirası likiditesini yönetmek amacıyla TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemleri başlattı. Sermaye Piyasası Kurulu, spekülatif hareketlere karşı borsada açığa satışı geçici olarak yasakladı. Borsa İstanbul, emir işlem yoğunluğunu azaltarak piyasa oynaklığını düşürdü. Bakanlık, enerji fiyatlarındaki artışa karşı eşel mobil sistemini devreye aldı. Şimşek, eşel mobil sistemi olmasaydı mazot ve benzin fiyatlarının önemli ölçüde daha yüksek olacağını örneklerle açıkladı. Bu sistemin, vatandaş üzerindeki yükü hafifletmek ve enflasyonist etkileri sınırlamak amacıyla geçici bir önlem olarak uygulandığını vurguladı.
Bakan Şimşek, hükümetin enflasyonu kalıcı olarak yüzde 20’nin altına düşürme hedefini yineledi. Petrol şokunun dezenflasyon programını geçici olarak etkileme riskine rağmen, eşel mobil sistemiyle vatandaşın alım gücünü ve üreticilerin rekabet gücünü korumayı amaçladıklarını belirtti. Şimşek, Türkiye’nin bölgedeki istikrar adalarından biri olduğunu ve çatışmaların bir an önce sona ermesini arzuladığını ifade etti. Cumhurbaşkanı’nın liderliğinde Türkiye’nin bölgedeki çatışmaların dışında kaldığını ekledi.
Şimşek, küresel tedarik zincirlerindeki kırılmaların firmaları çeşitlendirmeye yönelttiğini dile getirdi. Türkiye’nin istikrarlı ve büyük bir ekonomi olarak bu çeşitlendirme sürecinde önemli bir alternatif sunduğunu vurguladı. Ayrıca, Türkiye’nin güçlü savunma sanayisine dikkat çekerek, bu alandaki başarıların sivil teknolojilerde de katma değerli sanayiye geçişi desteklediğini belirtti. Türkiye’nin savunma sanayii gücüyle bölgede önemli bir aktör olduğunu sözlerine ekledi.
Yorum Yap