Orta Doğu’daki artan gerilimler ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılma tehdidi, küresel petrol fiyatlarını yükselterek Fed’in faiz indirim beklentilerini erteledi.
Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası derinleşen jeopolitik gerilimler, küresel piyasalarda satış baskısını artırdı. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidi, petrol fiyatlarındaki yükselişi hızlandırarak, ABD Merkez Bankası Fed’in haziran ayı faiz indirim beklentilerini temmuza öteledi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatılacağını ve gemilere müdahale edileceğini duyurdu. Bu açıklama, enerji arzı açısından kritik öneme sahip boğazda küresel endişeleri yükseltti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın ABD ve İsrail için ‘acil bir tehdit’ oluşturduğunu belirtti. Rubio, ABD’nin enerji maliyetlerini düşürmek için adım atacağını da ekledi.
Dünya deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık üçte birini Hürmüz Boğazı üzerinden küresel pazarlara ulaştırıyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi üreticiler için bu geçit stratejik bir rol oynuyor.
İran, ABD ve İsrail’in başlattığı saldırıların ardından bölgedeki petrol ve doğal gaz üretim tesislerini hedef aldı. Suudi Aramco’nun Ras Tanura tesisleri ile Katar’daki Ras Laffan LNG tesisi saldırılardan etkilendi.
Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı Ocak 2025’ten bu yana ilk kez 80 doların üzerine çıktı. Küresel jeopolitik gerginlikler ve enerji arz riskleri, Fed’in politikalarına ilişkin belirsizliği artırdı.
Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının küresel enerji piyasalarında ciddi bir ‘arz şoku’ senaryosunu tetiklediğini belirtti. Gözgör, bu durumun lojistik maliyetlerini ve sigorta primlerini yukarı çektiğini ifade etti.
Gözgör, petrol fiyatlarındaki artışın küresel tedarik zincirlerinde yeni bir ‘maliyet enflasyonu’ dalgasını başlatma riski taşıdığını vurguladı. Bu belirsizlik ortamı, risk iştahını baskılayarak güvenli liman arayışını güçlendirdi.
Gözgör, bu gelişmelerin majör merkez bankalarının ‘bekle-gör’ politikasını daha katı bir çerçeveye oturtacağını öngördü. Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon beklentilerini yükseltmesi, Fed’in faiz indirim takvimini öteleyebilir.
Fed, enerji şokunun geçici mi yoksa kalıcı bir stagflasyon sinyali mi olduğunu netleştirene kadar faiz oranlarını yüksek tutmayı tercih edecek. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın da 12 Mart toplantısında faiz indirimlerine ara vermesi bekleniyor.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, jeopolitik risklerin etkisiyle oynaklık yaşadı. Enerji maliyetlerindeki artış ve küresel faiz beklentilerindeki değişim, sanayi ve bankacılık endeksleri üzerinde baskı oluşturdu.
Yorum Yap