Dünya Sağlık Örgütü’nden Tüberküloz Raporu

WHO’nun yıllık raporuna göre tüberküloz kaynaklı ölümler 2023’e kıyasla yüzde 3 azalırken, vaka sayısı yaklaşık yüzde 2 azaldı. Ancak, 2024’te dünya genelinde 10,7 milyon kişi tüberküloza yakalandı. Bu kişilerin 5,8 milyonu erkek, 3,7 milyonu kadın ve 1,2 milyonu çocuklardan oluştu.
Tüberküloz, en sık akciğerleri etkileyen bakteriyel bir hastalık olarak bilinir. Öksürük, hapşırık veya tükürük yoluyla havaya karışan bakterilerle bulaşır. WHO, COVID-19 salgını sırasında aksayan hizmetler nedeniyle vakaların arttığını ancak uzun aradan sonra ilk kez düşüş yaşandığını belirtti.
WHO Bulaşıcı Hastalıklar Departmanı Direktörü Tereza Kasaeva, “Salgın sonrası elde edilen kazanımlar kırılgan. Siyasi kararlılık, sürdürülebilir finansman ve küresel dayanışma ile bu kadim hastalığa son verebiliriz” dedi.
Tüberkülozun önlenmesi, teşhisi ve tedavisi için geçen yıl yalnızca 5,9 milyar dolar harcandı. Bu miktar, 2027’ye kadar yıllık 22 milyar dolar hedefinin oldukça gerisinde kaldı.
Dünya genelindeki tüberküloz vakalarının üçte ikisi sekiz ülkede görüldü. Bu ülkeler; Hindistan, Endonezya, Filipinler, Çin, Pakistan, Nijerya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Bangladeş olarak sıralandı.
Hastalığı artıran başlıca risk faktörlerinin yetersiz beslenme, HIV enfeksiyonu, diyabet, sigara kullanımı ve alkol bağımlılığı olduğu bildirildi. Tüberküloz, HIV hastalarında en fazla ölüme yol açan enfeksiyon olarak öne çıkar. Geçen yıl HIV’le yaşayan 150 bin kişi tüberküloz nedeniyle hayatını kaybetti.
WHO, 2024’te 8,3 milyon kişinin tüberküloz teşhisi alarak tedaviye eriştiğini ve bunun bugüne kadar kaydedilen en yüksek sayı olduğunu belirtti. Tedavi başarı oranı yüzde 68’den yüzde 71’e yükseldi. Örgüt, 2000’den bu yana zamanında tedavi sayesinde 83 milyon kişinin hayatının kurtulduğunu tahmin ediyor.
Dünya genelinde 63 yeni tanı testinin geliştirme aşamasında olduğu, 29 ilacın klinik deneylerde yer aldığı bildirildi. İnsanlar üzerinde test edilen 18 tüberküloz aşı adayı bulunuyor; bunlardan altısı Faz 3 aşamasında.
AIDS, Tüberküloz ve Sıtmayla Mücadele Küresel Fonu Direktörü Peter Sands, “Daha kısa ve etkili tedaviler, gelişmiş önleme stratejileri ve yapay zeka destekli hızlı teşhis yöntemleri özellikle kaynakları sınırlı bölgelerde mücadeleyi dönüştürüyor” dedi.